Na današnji dan: Umrli najpoznatiji sijamski blizanci i Bobi Fišer

Autor: Beta

Život

17.01.2022.

13:54

Pregled najznačajnijih događaja na današnji dan, 17. januar, u svetu i kod nas.

Na današnji dan: Umrli najpoznatiji sijamski blizanci i Bobi Fišer

Foto: Pixabay

1377 - Papa Grgur XI obnovio je papsko sedište u Rimu i time okončao avinjonsko "zatočeništvo" papa. Sedište papa bilo je premešteno u Avinjon (Francuska) 1309. nakon poraza Bonifacija VIII u sukobu s franačkim kraljem Filipom IV Lepim.

1562 - Stupio je na snagu edikt iz Sen Žermena (Januarski edikt) kojim su priznati hugenoti (protestanti) u Francuskoj. Istog dana, vođe katolika - vojvoda od Giza i kardinal od Lorene, formirali su uniju (kasnije Sveta liga) koja je blokirala primenu edikta i izazvala verske ratove koji su, uz povremene prekide, 36 godina razarali Francusku. Ratovi su prekinuti Nantskim ediktom koji je 1598. izdao Anri IV.

1600 - U Madridu je rođen Pedro Kalderon de la Barka, jedan od najvećih španskih dramskih pisaca. Proslavio se jednočinkama s motivima iz Biblije, a njegova filozofska drama "Život je san" zadržala se do danas u pozorištima.

1706 - Rođen je američki naučnik i političar Bendžamin Frenklin, borac za slobodu čoveka, učesnik u Američkom ratu za nezavisnost, jedan od tvoraca "Deklaracije o nezavisnosti" i Ustava SAD. Kao naučnik poznat je po izumu gromobrana i otkriću toka i karakteristika Golfske struje. Osnovao je prvu javnu biblioteku u Americi, Filozofsko društvo Pensilvanije i "Akademiju" koja je prerasla u Univerzitet Pensilvanije.

1732 - Rođen je kralj Poljske Stanislav II Ponjatovski. Tokom vladavine (1764-95) bio je prisiljen na tri deobe teritorije - 1772, 1793. i 1795. Abdicirao je nakon potpisivanja treće deobe.

1773 - Engleski moreplovac Džejms Kuk prvi je prešao Antarktički krug, brodom "Rezolušn".

1863 - Rođen je ruski pozorišni glumac, teatrolog i reditelj Konstantin Sergejevič Stanislavski. Osnivao je Hudožestveni teatar u Moskvi 1898. i bio umetnički rukovodilac i ideolog tog pozorišta do kraja života 1938. Kao veliki pozorišni inovator, imao je značajan uticaj na savremenike.

1863 - Rođen je engleski državnik Dejvid Lojd Džordž, ministar u vladi liberala 1905-15, i u koalicionoj vladi 1915-16, premijer 1916-22. Jedan je od utemeljivača engleskog radničkog zakonodavstva kojim su uvedeni osmočasovno radno vreme za rudare, pravo na štrajk, državne penzije, zdravstveno i socijalno osiguranje. Bio je jedan od glavnih učesnika mirovne konferencije u Versaju posle Prvog svetskog rata i znatno je uticao na prilike u posleratnoj Evropi.

1874 - Umrla su braća Čang i Eng, blizanci srasli levom, odnosno desnom stranom grudnog koša. Rođeni su u Sijamu (Tajland) i od njih potiče naziv sijamski blizanci. Bili su svetska atrakcija i proživeli su 63 godine materijalno osigurani zaradom od nastupa u cirkusima.

1919 - Poljski kompozitor Ignaci Jan Paderevski, pijanista svetskog glasa, postao je prvi premijer Republike Poljske, uspostavljene po Prvom svetskom ratu.

1945 - Sovjetske trupe i Poljske patriotske snage su u Drugom svetskom ratu oslobodile Varšavu, više od pet godina nakon pada glavnog grada Poljske u ruke nemačkih nacista.

1959 - Senegal i Francuski Sudan doneli su odluku o formiranju federalne države pod nazivom Republika Mali. Odluka je stupila na snagu u aprilu.

1961 - Ubijen je Patris Lumumba, bivši premijer Konga, tvorac nezavisnosti te zemlje, simbol borbe protiv kolonijalizma i heroj "crne Afrike". Protivustavno je smenjen s položaja premijera 5. septembra 1960, a 1. decembra uhvatili su ga vojnici generala Mobutua i odveli u Katangu, gde je ubijen.

1964 - Umro je slikar i grafičar Đorđe Andrejević-Kun, član Srpske akademije nauka i umetnosti, poznat po monumentalnim realističnim kompozicijama i grafičkim mapama u kojima je prikazao zločine okupatora u vreme Drugog svetskog rata i motive iz obnove i izgradnje Jugoslavije. Ilustrovao je i opremio brojna književna dela.

1966 - U sudaru iznad Španije američkog bombardera "B-52" i španskog aviona za snabdevanje gorivom, poginulo je osam ljudi, a bombarder je bio prinuđen da u Atlantski okean odbaci hidrogensku bombu koja nije eksplodirala.

1991 - SAD i zapadni saveznici izveli su u Zalivskom ratu drugi i treći talas masovnog bombardovanja ciljeva u Iraku i Kuvajtu; za uzvrat tri iračke rakete "skad" eksplodirale su u Tel Avivu.

1995 - U zemljotresu koji je pogodio šire područje japanskog grada Kobea poginulo je više od 6.400 ljudi, a materijalna šteta je procenjena na 85,5 milijardi dolara.

1997 - U Dablinu je sud proglasio prvi razvod braka u istoriji Irske, na osnovu zakona odobrenog na referendumu, čemu se žestoko protivila rimokatolička crkva.

2000 - U Centru bezbednosti u Cetinju registrovana je Crnogorska pravoslavna crkva.

2002 - U erupciji vulkana Njiragongo u Demokratskoj Republici Kongo razoreni su grad Goma i okolna sela, poginulo je više od 100 ljudi, a desetine hiljada su ostale bez domova.

2002 - Umro je španski pisac Kamilio Hose Sela, dobitnik Nobelove nagrade za knjževnost 1989. godine. Autor je romana "Porodica Paskvala Duartea".

2003 - Vlada Bugarske ukinula je sankcije protiv SR Jugoslavije uvedene 1998, ali su ostala zamrznuta sredstva koja pripadaju bivšem predsedniku SRJ Slobodanu Miloševiću, njegovoj porodici i osmorici bivših visokih funkcionera.

2004 - Umro je Rej Stark, holivudski producent i "lovac na talente" čiji opus obuhvata više od 125 filmova, među kojima su i "Smešna devojka" (Funny girl) i "Noć iguane" (Night of the iguana).

2005 - Umro je bivši lider Komunističke partije Kine Džao Cijang koji se 1989. godine usprotivio primeni vojne sile protiv studenata koji su demonstrirali na trgu Tjenanmen u Pekingu, tražeći demokratizaciju zemlje. Nakon toga je smenjen i ostatak života proveo je u kućnom pritvoru.

2008 - Nekadašnji svetski prvak u šahu, amerikanac Bobi Fišer, koga su popularno zvali "šahovski Mocart", preminuo je u 65. godini.

2010 - Milijarder i desničar Sebastijan Pinera pobedio je na izborima za predsednika Republike Čile. Pinera je prvi demokratski izabrani desničarski presednik nakon 52 godine.

2014 - Vatikan je objavio da je prethodni poglavar Rimokatoličke crkve, papa Benedikt XVI, raščinio tokom dve godine skoro 400 sveštenika zbog zlostavljanja dece.

2017 - SAD su uvele sankcije predsedniku Republike Srpske (RS) Miloradu Dodiku zbog opstrukcije Dejtonskog mirovnog sporazuma.

2017 - Italijanski desničar Antonio Tajani izabran je za novog predsednika Evropskog parlamenta.

OGLASI RADNO MESTO!

Ukoliko imate potrebu za radnom snagom nudimo vam mogućnost da na jednostavan način oglasite poziciju za posao.

Radno mesto možete oglasiti u odeljku Oglasi za posao ili jednostavno klikom na ovu poruku.

Teme

ISTORIJA

Komentari 0

Nema komentara na izabrani dokument. Budite prvi koji će postaviti komentar.

Komentari čitalaca na objavljene vesti nisu stavovi redakcije portala 021 i predstavljaju privatno mišljenje anonimnog autora.

Redakcija 021 zadržava pravo izbora i modifikacije pristiglih komentara i nema nikakvu obavezu obrazlaganja svojih odluka.

Ukoliko je vaše mišljenje napisano bez gramatičkih i pravopisnih grešaka imaće veće šanse da bude objavljeno. Komentare pisane velikim slovima u većini slučajeva ne objavljujemo.

Pisanje komentara je ograničeno na 1.500 karaktera.