Na današnji dan: Umro Šopen, osuđen Al Kapone, premijera Čaplinovog "Velikog diktatora"

Autor: Beta

Život

17.10.2023.

08:59 > 08:02

Pregled značajnih dešavanja kroz istoriju u svetu i kod nas na današnji dan, 17. oktobar.

1797 - U italijanskom selu Kampoformio kod Udina potpisan je mirovni ugovor Austrije i Francuske, kojim je ukinuta Mletačka Republika. Francuska je dobila mletačke posede u Albaniji i ostrva u Jonskom moru, a Austrija Veneciju, Istru, Kvarner, Dalmaciju i Boku Kotorsku.

1803 - Rođen je mađarski političar Ferenc Deak, nacionalni lider od 1861. koji nije prihvatao revolucionarni pristup Lajoša Košuta u rešavanju odnosa Austrije i Mađarske. Godine 1865. objavio je projekat o dualističkoj Habsburškoj monarhiji. Austro-ugarskom nagodbom (1867) izgubio je na popularnosti, jer mu se zameralo da je bio suviše popustljiv prema Austriji.

1849 - U Parizu je umro poljski kompozitor i pijanista Frederik Šopen, tvorac poljskog nacionalnog muzičkog izraza i jedan od najpopularnijih kompozitora muzičkog romantizma.

1854 - Tokom Krimskog rata, britanske, francuske i turske trupe počele su opsadu Sevastopolja i nakon 11 meseci zauzele tu najznačajniju luku ruske Crnomorske flote. Mirovnim sporazumom u martu 1856. razoreni grad je vraćen Rusiji.

1855 - Engleski pronalazač Henri Besemer je patentirao postupak za preradu gvožđa u čelik. Postupak koji je po njemu nazvan "besemerizacija" donosi lakšu, bržu i jeftiniju proizvodnju čelika, prvobitno namenjenog za oružje, a bio je dominantan u svetu sve do 1950-ih godina.

1912 - Srbija i Bugarska su, devet dana posle Crne Gore, objavile rat Otomanskoj carevini, a 18. oktobra pridružila im se i Grčka, čime je počeo Prvi balkanski rat. Za nepunih mesec dana oslobođen je gotovo ceo Balkan, a rat je završen primirjem 3. decembra. Mirovni ugovor kojim se Otomansko carstvo odreklo gotovo svih svojih poseda u Evropi, potpisan je u Londonu 13. maja 1913.

1915 - Rođen je američki dramski pisac Artur Miler, autor svetski poznatih pozorišnih komada kao što su "Smrt trgovačkog putnika", "Veštice iz Salema", "Pogled s mosta". Hrabro je istupio protiv nasilja vlasti u vreme "makartizma" 1950-ih. Poznat je i po neuspelom braku sa holivudskom zvezdom Merilin Monro.

1919 - Rođen je kineski političar Džao Cijang, koji je kao premijer 1980. počeo ekonomske reforme, a 1987. je nasledio Hu Jaobanga na čelu Komunističke partije Kine. Smenjen je 1989. tokom političke krize izazvane prodemokratskim studentskim demonstracijama.

1920 - Umro je američki novinar Džon Rid, čija se dela "Deset dana koji su potresli svet" i "Crvena Rusija" smatraju najboljom hronikom Oktobarske revolucije. Sahranjen je pod zidinama Kremlja u Moskvi.

1931 - Američki gangster Al Kapone osuđen je na 11 godina zatvora zbog izbegavanja plaćanja poreza.

1940 - U Njujorku je bila premijera najvećeg bioskopskog uspeha Čarlija Čaplina - filmske komedije "Veliki diktator", satire na račun tadašnjeg najvećeg moćnika sveta, naciste Adolfa Hitlera i osude antisemitizma.

1945 - Pukovnik Huan Peron državni udarom je došao na čelo Argentine.

1972 - U Beogradu je umro Đorđe Karađorđević, stariji sin kralja Jugoslavije Petra I, koji se odrekao prava na presto i posvetio se vojničkoj karijeri. Odbio je da se 1941. pridruži vladi i kralju u izbeglištvu, a potom i nemačku ponudu da se nastani u Belom dvoru.

1973 - Arapski proizvođači nafte povećali su cene i smanjili proizvodnju nafte kao odgovor na američku podršku Izraelu u arapsko-izraelskom sukobu. To je izazvalo jednu od najtežih ekonomskih kriza sveta posle Drugog svetskog rata.

1988 - Kao odgovor "mitinzima istine" koje je organizovalo rukovodstvo Srbije, na Kosovu su počele masovne demonstracije Albanaca.

1989 - U najtežem zemljotresu u SAD od 1906, koji je pogodio područje San Franciska, poginulo je 67 i povređeno više od 600 ljudi.

1997 - Na Kubi je u mauzoleju u gradu Santa Klara svečano sahranjen Ernesto Če Gevara, tri decenije pošto je ubijen u Boliviji.

1997 - U požaru je izgorelo Jugoslovensko dramsko pozorište u Beogradu.

1998 - U Londonu, gde se oporavljao od operacije, uhapšen je bivši čileanski diktator Augusto Pinoče na zahtev Španije radi izručenja zbog suđenja za ubistva stotina Španaca tokom njegove diktatorske vladavine Čileom. Oslobođen je u martu 2000, a nakon povratka u Čile, Apelacioni sud je obustavio započeto suđenje proglasivši ga mentalno nesposobnim.

2001 - U Jerusalimu je ubijen izraelski ministar turizma Rehavam Zevi u atentatu koji su izveli pripadnici Narodnog fronta za oslobođenje Palestine.

2003 - Kina je postala treća zemlja sveta koja je poslala čoveka u svemir. Jang Livei je svemirskim brodom "Šenžu 5" obleteo Zemlju 14 puta tokom leta koji je trajao 21 sat.

2005 - Umro je Ba Đin, jedan od najpoznatijih kineskih pisaca koji je u svojim delima pisao o komunistima, nacionalistima i haosu u vreme Kulturne revolucije.

2009 - Vlada Maldiva je sastankom na dnu okeana, četiri metra pod njegovom površinom, simbolično ukazala na opasnost globalnog zagrevanja za sve narode koji žive uz obale okeana i mora. Podizanje nivoa mora uzrokovano topljenjem polarnog leda, moglo bi da potopi taj arhipelag u Indijskom okeanu u roku od jednog veka.

2017 - U bitkama za grad Raku u Siriji, koje su trajale više od četiri meseca, poginulo je 3.250 ljudi, prema podacima sirijske opozicione Opservatorije za ljudska prava.

2021 - U Parizu je održan komemorativni marš povodom 60. godišnjice policijskog masakra alžirskih demonstranata 1961, poslednje godine borbe njihove zemlje za nezavisnost. Francuski predsednik Emanuel Makron osudio je masakr kao "zločin koji se ne može opravdati".

OGLASI RADNO MESTO!

Ukoliko imate potrebu za radnom snagom nudimo vam mogućnost da na jednostavan način oglasite poziciju za posao.

Radno mesto možete oglasiti u odeljku Oglasi za posao ili jednostavno klikom na ovu poruku.

Teme

ISTORIJA

Komentari 0

Nema komentara na izabrani dokument. Budite prvi koji će postaviti komentar.

Komentari čitalaca na objavljene vesti nisu stavovi redakcije portala 021 i predstavljaju privatno mišljenje anonimnog autora.

Redakcija 021 zadržava pravo izbora i modifikacije pristiglih komentara i nema nikakvu obavezu obrazlaganja svojih odluka.

Ukoliko je vaše mišljenje napisano bez gramatičkih i pravopisnih grešaka imaće veće šanse da bude objavljeno. Komentare pisane velikim slovima u većini slučajeva ne objavljujemo.

Pisanje komentara je ograničeno na 1.500 karaktera.