Pred odbornicima plan za crkvu na Limanu: Hram kod Štranda

Autor: 021.rs

Novi Sad

30.01.2026.

08:10 > 10:54

Pred odbornicima u Skupštini grada naći će se urbanistički plan kojim se definiše izgradnja crkve na Limanu, u blizini glavnog ulaza na Štrand.

Pred odbornicima plan za crkvu na Limanu: Hram kod Štranda

Foto: 021.rs

Ovaj predlog od prvog predstavljanja u javnosti izaziva oprečna mišljenja.

Izgradnji se usprotivio deo stanovnika Limana, koji su ukazali na to da je neophodno da se u ovom delu grada očuvaju i unaprede postojeće zelene površine.

Nasuprot tome, vlast i Eparhija bačka navode da je verski objekat neophodan, jer Liman nema crkvu.

Među brojnim primedbama, odgovorima i optužbama na račun onih koji su se usprotivili izgradnji crkve, kao posebno zanimljivo ostaje rezonovanje direktora Urbanizma Dušana Miladinovića, koji je rekao da "kada je 'gusto' u životu, ljudi pomisle na boga, verovali ili ne".

Šta piše u planu?

Crkva na Limanu biće posvećena Svetim mučenicima bačkim, odnosno žrtvama Racije u Bačkoj 1942. godine.

Prema planu, od ukupnog područja od dva hektara, polovina će biti zelena površina, a 0,10 odsto zauzimaće verski objekat, dok 077 hektara otpada na saobraćajne površine.

Na prostoru na kom se planira nekada se nalazila kultna Žuta kuća, teren za mini-golf za koji je teško reći da je bio u upotrebi, a tu je i parking, a u blizini su okretnica gradskih autobusa i glavni ulaz na Štrand.

Verski objekat

Crkva bi trebalo da bude trobrodna, orijentalna ili ranohrišćanska bazilika u kojoj su sva tri broda pod jednim krovom.

Visina crkve biće do 17,7 metara sa krstom na tornju, fasada je predviđena od opeke.

Objekat se nalazi u II užoj zoni sanitarne zaštite izvorišta „Štrand“, zbog čega je obavezna izrada Hidrološko-hidrauličke studije pre izdavanja lokacijskih uslova kako bi se dokazalo da gradnja neće ugroziti podzemne rezerve vode

Zelene površine, zona rekreacije

Planira se i dopuna vegetacije, uz zadržavanje što većeg broja postojeće vegetacije, kao i sadnja žbunja i drveća različitih visina. Jedno drvo će biti uklonjeno, jer je prethodno oštećeno u vremenskim neprilikama.

Uz postojeću pešačku stazu planiraju se dečje igralište i teretana na otvorenom.

Saobraćajne površine

"Saobraćajno stanje" bi trebalo da bude izmenjeno tako da se formira četvorokraka raskrsnica na kojoj se ukrštaju Bulevar despota Stefana i Fruškogorska ulica, dok će okretnica postati nezavisna i koristiće je samo vozači GSP-a.

Trotoari i biciklističke staze se zadržavaju, dok će deo parking biti izmešten u pravcu istoka zbog izgradnje crkve.

Primedbe

Na ovaj plan izgradnje stiglo je 100 primedbi, od čega je jedna bila van roka, a jednu je potpisao veliki broj građana. Među onima koji su podneli primedbe bili su i Društvo arhitekata Novog Sada, JVP Vode Vojvodine. Bilo je nekoliko primedbi koje su podnele grupe građana, a bilo je i onih koji su se na primedbu potpisali kao Life in Christ, Bole, KKK KKK...

Većina primedbi se odnosila na ideju izgradnje crkve, pa je isto tako većina primedbi u kojima je iskazano nezadovoljstvo i protivljenju planu - odbijena.

Zanimljivo je da je jedna primedba bila u vezi sa stilom crkvom. Grupa građana je istakla da nemaju ništa protiv izgradnje pravoslavnog hrama, ali primećuju da na Limanu preovlađuju fasada "kolorisane srpskom trobojkom", te smatraju da bi i buduća crkva trebalo da bude u tom stilu".

Nasuprot tome, pristigle su i primedbe koje su "prihvaćene kao podrška izgradnji verskog objekta". Ovo su bile "tipske" primedbe u kojima se daje "apsolutna podrška celokupnom planu", koji su "konceptualno u potpunosti uklapa u ambijen", "sa smislenom simvolikom", "racionalnog gabarita". Odnosno, kontra svemu onome što su zamerali drugi građani.

"Svakako da je potreba vernika Limana od presudnog značaja kao i potreba za duhovnim životom mladih sa novosadskog univerziteta", navodi se u ovoj tipskoj "primedbi" podrške.

Ideja crkve na Limanu postoji više decenija

Limani su se kao gradski kvart razvijali od šezdesetih godina prošlog veka, a u vreme komunističke vlasti u Jugoslaviji, iako se ulagalo u održavanje postojećih verskih objekata, gradnje novih crkava skoro da nije bilo.

Tako i kada se gradio Liman, kao i mnogi drugi gradski kvartovi, nisu ostavljane lokacije za gradnju verskih objekata, već za parkove, buduće škole, vrtiće, bolnice, kulturne ustanove. To su sve one prazne parcele koje građani i danas vide, bilo na Limanu ili drugim lokacijama u Novom Sadu. Nije poznato da je SPC u to vreme imala zahteve prema vlasti koji se odnose na obezbeđivanje lokacije za verske objekte.

To, međutim, nije sprečavalo arhitekte i urbaniste da se bave idejama o tome gde bi mogao da izgradi verski objekat. Na primer, čuveni arhitekta Miroslav Krstonošić je početkom sedamdesetih godina nacrtao projekat Crkve Svetog Jovana na Limanu.

Od Zorana Vučevića do Miloša Vučevića

Nakon petooktobarskih promena demokratska vlast se nije previše bavila verskim objektima, osim u delu da ih legalizuju. Međutim, 2004. godine radikali ponovo dolaze na vlast u Novom Sadu.

Tako je 2005. počela izmena postojećeg plana koji se odnosio na priobalje u delu kod Štranda. Tada je i ucrtan verski objekat kod Mosta slobode, na mestu gde su bili privremeni objekti "Mostogradnje".

"Verski objekat se planira u zapadnom delu prostora, uz Most slobode, u okviru javne zelene površine. Definisan je položaj i maksimalna zona za izgradnju objekta, a površina samog objekta u osnovi treba da bude oko 200 kvadratnih metara. Parcela se izdvaja pod objektom. Na grafičkom prikazu orijentaciono je definisan prostor oko verskog objekta koji se uređuje u njegovoj funkciji, kao popločani trg ili uređena zelena površina. Ovaj prostor je sastavni deo javne zelene površine i ne ograđuje se", navodi se u planu koji je usvojen maja 2007. godine.

Ovaj plan je potpisao tadašnji predsednik Skupštine grada Zoran Vučević, otac potonjeg gradonačelnika Novog Sada i aktuelnog predsednika SNS-a Miloša Vučevića. Usvajanjem ovog plana, pod radikalima, Liman je dobio i prvu zvaničnu lokaciju za verski objekat.

Dolazak demokratske vlasti 2008. godine nije doveo do izmena ovog plana, tako da je "Plan detaljne regulacije prostora između Štranda i Mornarice" ostao nepromenjen čak i kada su naprednjaci došli na vlast 2012.

Ovaj plan je i dalje delimično važeći, ali je deo njega izmenjen pre desetak godina, kada je vlast SNS-a odlučila da uredi Kinesku četvrt i njenu okolinu, pa su tako izbrisali crkvu iz plana.

Godine 2014. naprednjaci su se odlučili za novi plan detaljne regulacije kako bi se Kineska četvrt pretvorila u kreativni distrikt. Kada je plan donet u aprilu 2017. godine, nije bilo pomena verskog objekta kod Mosta slobode, već piše da će to biti zelena površina, parking, i da je moguće sačuvati industrijski kran kao spomenik. Nigde u planu nije objašnjeno zašto je izbrisan verski objekat.

"Na prostoru uz most planira se javna zelena površina sa zasadom visoke vegetacije i velikim javnim parkingom za posetioce budućeg kreativnog distrikta. Ovaj prostor se šetnim stazama povezuje sa Kineskom četvrti i drugim zelenim i rekreativnim prostorima, pre svega sa šetalištem na kruni nasipa i kupalištem Štrand. U okviru ove celine moguće je zadržavanje i obnova postojećeg krana, kao simbola nekadašnje industrijske namene prostora, na istoj ili približnoj lokaciji. (...) U okviru javne zelene površine moguće je postavljanje i drugih skulptura", navodi se u "Planu detaljne regulacije Kineske četvrti sa Češkim magacinom u Novom Sadu" koji je doneo SNS dok je gradonačelnik bio Miloš Vučević.

Konačno, ova lokacija kod Mosta slobode je pod Vučevićem još jednom promenila namenu. Pet godina od donošenja plana, prilikom usvajanja Generalnog urbanističkog plana Novog Sada do 2030. godine, odlučeno je da se prostor prenameni za potrebe memorijalnog centra kojim će se čuvati sećanja na jedan od najtragičnijih događaja u istoriji grada - Raciju 1942. godine.

Na osnovu ovih odrednica iz GUP-a, iako još nije zvanično promenjen plan regulacije, sproveden je konkurs za Memorijalni kompleks, i sada je u toku izrada tehničke dokumentacije, te je više nego sigurno da se crkva ne može da gradi uz Most slobode.

Ovo je verovatno jedan od razloga koji je doveo do toga da se verski objekat planira na zelenoj površini kod okretnica, u blizini Štranda.

Vučević i episkop bački Irinej pokretači inicijative o izgradnji

Ideja o izgradnji crkve u blizini Štranda "plod je zajedničke inicijative ministra odbrane i bivšeg gradonačelnika Novog Sada Miloša Vučevića i episkopa bačkog Irineja Bulovića. To je rekao profesor sa Odseka za istoriju Filozofskog fakulteta u Novom Sadu Boris Stojkovski.

"Grad Novi Sad, vođen naslednikom Miloša Vučevića gradonačelnikom Milanom Đurićem, te Eparhija bačka na čelu sa preosvećenim vladikom dr Irinejem Bulovićem, predstavljaju korifeje koji su zajedno pokrenuli ovu veliku inicijativu. Podrška stiže od svih dobronamernih ljudi", napisao je Stojkovski za Dnevnik.

Limanci protiv bilo kakvog objekta kod Štranda

Zbor građana Mesne zajednice "Liman" u martu 2024. godine usvojio je zaključak u kojem se kaže da se protive izgradnji bilo kakvog objekta na zelenoj površini kod Štranda.

Za ovaj zaključak glasalo je 239 prisutnih građana, dok je 12 bilo protiv.

Stanovnici MZ 'Liman' tražili su tada da se zaustavi dalji proces na izradi plana za taj deo Limana, kojim se predviđa izgradnja crkve. Oni su naveli da plan nije u skladu sa potrebama i interesima građana koji tu žive.

"Tražimo da se sačuva status ove zelene površine kao gradske javne površine i da se unapredi sadnjom drveća i postavljanjem mobilijara za rekreaciju i odmor", stoji u zaključku koji je tada poslat gradskoj upravi.

Nekadašnji gradonačelnik Milan Đurić optužio je za napad na svetinje one koji su se usprotivili ideji da se crkva izgradi na zelenoj površini kod Štranda. Pojedine stranke su istakle da nisu protiv crkve, ali da je potrebno pronaći drugu lokaciju.

Opozicione partije i organizacije takođe su se usprotivile izgradnji crkve na tom mestu uz ocenu da je neukusno da se verski objekat gradi u blizini kupališta, kao i uz ocenu da su Novom Sadu potrebniji novi domovi zdravlja i rešavanje brojnih komunalnih problema, nego nove crkve.

OGLASI RADNO MESTO!

Ukoliko imate potrebu za radnom snagom nudimo vam mogućnost da na jednostavan način oglasite poziciju za posao.

Radno mesto možete oglasiti u odeljku Oglasi za posao ili jednostavno klikom na ovu poruku.

Teme

Komentari 150

Hronološki Najpopularniji

Axios

03.02.2026 • 22:38

Crkve ce biti.
A ugledni novosadjani spremajuz za tu crkvu posebnu ikonu na dar za osvestanje crkve
Videcete.

9 6 +3
Vlada

03.02.2026 • 15:29

Evo botovi udaraju minuse na dokumentovane činjenice, pa ne funkcioniše stvarnost tako nesrećnici.

5 8 -3
Jova

03.02.2026 • 14:26

Moze crkva na mestu kasarne, ako niste to zemljiste namenili nekom svom mafijasu.

10 16 -6

Komentari čitalaca na objavljene vesti nisu stavovi redakcije portala 021 i predstavljaju privatno mišljenje anonimnog autora.

Redakcija 021 zadržava pravo izbora i modifikacije pristiglih komentara i nema nikakvu obavezu obrazlaganja svojih odluka.

Ukoliko je vaše mišljenje napisano bez gramatičkih i pravopisnih grešaka imaće veće šanse da bude objavljeno. Komentare pisane velikim slovima u većini slučajeva ne objavljujemo.

Pisanje komentara je ograničeno na 1.500 karaktera.