Otkriveno 80 ljudskih skeleta bez glava na nalazištu iz kamenog doba u Slovačkoj

Autor: 021.rs

Zabava

21.06.2026.

09:50 > 14:54

Kao i veći deo ljudske istorije, poslednje faze kamenog doba bile su obeležene krizama, sukobima i intimnim pogrebnim ritualima koje možda nikada nećemo u potpunosti razumeti.

Dodaj 021.rs kao glavni izvor na Google-u

Ipak, jezivo otkriće u drevnom naselju u Slovačkoj zaprepastilo je arheologe, čak i u zagonetnom i povremeno brutalnom kontekstu neolita.

Godine 2022, arheolozi su u blizini grada Vráble u Slovačkoj otkrili prizor kao iz horor filma. Tokom iskopavanja naselja starog oko 7.000 godina pronašli su najmanje 77 ljudskih skeleta bez glava, nasumično razbacanih u dva jarka koja su okruživala jedno od naseljskih područja.

Naselje pripada kulturi linearne keramike (LBK), koja predstavlja najstarije evropske zemljoradničke zajednice. Ova kultura nastala je u Karpatskom basenu i proširila se širom srednje Evrope pre oko 7.500 godina, piše ScienceAlert.

Lokalitet obuhvata stotine nastambi, uključujući duge kuće građene na stubovima, grupisane u tri zasebna naselja, od kojih svako zauzima površinu od gotovo 40 jutara.

Međutim, ispostavilo se da ovo naselje nije bilo dom samo živima već i mrtvima. Do avgusta 2025. godine identifikovani su ostaci 112 osoba, mada istraživači očekuju da će taj broj značajno porasti nakon daljih analiza.

Neki od tih ljudi sahranjeni su u tradicionalnim grobnim jamama pored kuća, zajedno sa grobnim prilozima poput keramičkih posuda, sečiva i prinosa u vidu mladih ovaca.

Jugozapadni deo naselja jedini je bio okružen dvostrukim jarkom, u koji su stanovnici polagali svoje mrtve. Iako su skeleti pronađeni u različitim stepenima očuvanosti, lobanje misteriozno nedostaju - osim kod jednog deteta koje je bilo položeno među odrasle i čija je lobanja sačuvana.

Da li su ovi naizgled osakaćeni ostaci rezultat nasilja, kako bi današnja shvatanja mogla da sugerišu?

"Nasuprot tome, imamo dokaze da su ove sahrane, koje nama deluju neobično, bile deo društvenih praksi koje su oblikovale lokalne i šire regionalne odnose, dok su znaci sukoba i krize ograničeni", rekao je Martin Furholt, arheolog sa Univerziteta Kil u Nemačkoj i glavni autor studije.

Osim toga, na osnovu tragova na kostima, čini se da su glave pažljivo odvojene oštrim alatima, a ne grubo ili nasilno odsečene tupim predmetima.

"Prve analize pre svega ukazuju da ovde nisu vršene nasilne 'dekapitacije', već vešto uklanjanje lobanja", objasnila je Katarina Fuks, biološka antropološkinja sa Univerziteta Kil.

Dokazi sa drugih evropskih nalazišta iz istog perioda ukazuju na brojne mogućnosti, uključujući praksu lova na glave.

S druge strane, ove osobe su možda bile žrtve ljudskih žrtvovanja ili im je glava uklonjena kao simbolično oduzimanje identiteta.

Na drugim nalazištima kulture linearne keramike u regionu pronađeni su dokazi nasilja, uključujući masakre koji su možda zbrisali čitave porodice. Postoje i nalazi koji sugerišu da su pojedine grupe mučile svoje neprijatelje lomeći im noge pre pogubljenja.

Na drugim neolitskim lokalitetima grobari su sekli tela na male delove, dok su neke zajednice možda sakupljale gornje delove lobanja.

Moguće je i da su ove sahrane imale magijski ili ceremonijalni karakter i bile posvećene precima ili božanstvima u svetu za koji se verovalo da njime upravljaju bogovi i duhovi.

Ono što sigurno znamo jeste da su sahrane bez glava bile rasprostranjene širom neolitske Evrope, što ukazuje da je reč o ustaljenoj praksi.

"Moramo pretpostaviti da su ove prakse bile ukorenjene u potpuno drugačijim sistemima značenja od onih u savremenim društvima. Upravo to njihovo tumačenje čini toliko izazovnim", rekao je Furholt.

Buduća istraživanja uključivaće analize kostiju i drugih artefakata kako bi se utvrdili međusobni odnosi među pojedincima, njihov način života i druge demografske karakteristike.

Pored toga, moguće je da će u preostalih gotovo 160 metara sistema jaraka koji još nisu istraženi biti pronađeni dodatni skeleti bez glava.

Same lobanje takođe bi mogle biti otkrivene, možda u kućama naselja ili unutar jaraka.

Istraživanje je objavljeno u časopisu "Proceedings of the Prehistoric Society".

OGLASI RADNO MESTO!

Ukoliko imate potrebu za radnom snagom nudimo vam mogućnost da na jednostavan način oglasite poziciju za posao.

Radno mesto možete oglasiti u odeljku Oglasi za posao ili jednostavno klikom na ovu poruku.

Dodaj 021.rs kao glavni izvor na Google-u

Teme

arheologija kameno doba

Komentari 1

Hronološki Najpopularniji

Dawkins

23.06.2026 • 11:30

Najbrutalniji period ljudske istorije: kada smo od lovaca/skupljača postali poljoprivrednici. Bacili seme, napravili naselje i... pojavila se SVOJINA a samim tim i potreba da se ona OSVOJI/ODBRANI.

1 1 0

Komentari čitalaca na objavljene vesti nisu stavovi redakcije portala 021 i predstavljaju privatno mišljenje anonimnog autora.

Redakcija 021 zadržava pravo izbora i modifikacije pristiglih komentara i nema nikakvu obavezu obrazlaganja svojih odluka.

Ukoliko je vaše mišljenje napisano bez gramatičkih i pravopisnih grešaka imaće veće šanse da bude objavljeno. Komentare pisane velikim slovima u većini slučajeva ne objavljujemo.

Pisanje komentara je ograničeno na 1.500 karaktera.