Posle 12 godina istraživanja: Utvrđena veza između mediteranske dijete i kognitivnih sposobnosti

Efekti ishrane na zdravlje su uvek složeni, ali sveukupno nalazi potkrepljuju ideju da ishrana može igrati ulogu u održavanju zdravlja mozga i smanjenju rizika od kognitivnih oštećenja kako starimo.
Posle 12 godina istraživanja: Utvrđena veza između mediteranske dijete i kognitivnih sposobnosti
Foto: Pixabay
Više studija dovelo je u vezu određene biomarkere sa očuvanjem kognitivnih sposobnosti.
 
Neurodegenerativna stanja, poput Alchajmerove bolesti, često počinju kognitivnim padom, koji je rezultat postepenog gubitka mentalnih sposobnosti. Rezultati više istraživanja sugerišu da određene navike u ishrani, posebno mediteranska ishrana, mogu pomoći da se zaštitimo od ovog gubitka.
Tradicionalne prehrambene navike stanovnika regiona južne Španije, Italije i Krita, poznate pod nazivom mediteranska dijeta, daju prednost konzumiranju voća i povrća, neprerađenih žitarica, nekim vrstama ribe, kao i siru i maslinovom ulju.
 
Dokazi ukazuju na brojne koristi od takvog izbora hrane, uključujući - potencijalno - zdraviji mozak.
Međutim, bilo je rezultata koji su bili kontradiktorni, što je, najverovatnije, rezultat korišćenja upitnika o ishrani koje ispitanici sami popunjavaju, gde je visok rizik od nepreciznosti i netačnih podataka.
 
Više studija dovelo je u vezu određene biomarkere sa očuvanjem kognitivnih sposobnosti. Budući da ovo pruža precizniji način za merenje odnosa ishrane sa zdravstvenim ishodima, međunarodna grupa istraživača želela je da, koristeći vezu sa biomarkerima, ispita svoje pretpostavke.
 
"Otkrili smo da je mediteranska ishrana, sa svojim panelom dijetalnih biomarkera, u inverznoj vezi sa dugotrajnim kognitivnim padom kod starijih ljudi", kaže vodeća autorka studije Alba Tor-Roka, nutricionista i stručnjak za javno zdravlje na Univerzitetu u Barseloni.
 
Alba Tor-Roka i njene kolege istražili su vezu između mediteranske ishrane i kognitivnog stanja kod starijih osoba kroz detaljnu analizu zdravstvenih i kognitivnih podataka prikupljenih tokom 12 godina.
 
Za kreiranje takozvanog metabolomskog indeksa mediteranske dijete (MDMS) korišćena je skala sa 14 tačaka. Ovaj metod zasnovan je na razmatranju dva moguća metabolomska biomarkera u ishrani za sedam ključnih delova mediteranske ishrane: povrćem, mahunarkama, voćem, žitaricama, mlečnim proizvodima, ribom i mastima.
 
Metabolomika proučava male molekule - metabolite, koji su rezultat procesa na ćelijskom nivou. Količina ovih molekula može se promeniti kao odgovor tela na bolest, ishranu i druge faktore životne sredine. Naučnici mogu da saznaju mnogo toga o našem zdravlju i pronađu moguće biomarkere bolesti jednostavnim merenjem nivoa metabolita.
 
"U okviru studije, dizajniran je metabolomski indeks u ishrani - zasnovan na biomarkerima dobijenim iz seruma učesnika - za grupe hrane koje čine deo mediteranske ishrane. Kada je ovaj indeks poznat, procenjuje se njegova povezanost sa eventualnim kognitivnim oštećenjima", objašnjava specijalista ishrane Kristina Andres-Lakueva sa Univerziteta u Barseloni.
 
Nivoi specifičnih supstanci, uključujući zasićene i nezasićene masti, polifenole koje proizvode crevne bakterije i druge biljne materije, mereni su u uzorcima krvi učesnika prikupljenih na početku studije.
 
Tokom dvanaest godina pet neuropsiholoških testova je dato učesnicima da bi se utvrdile njihove kognitivne sposobnosti i eventualna oštećenja.
 
Istraživači su, na osnovu rezultata i serumskih biomarkera, pronašli zaštitnu vezu između mediteranske ishrane i kognitivnog stanja kod starijih osoba. Pojedinci koji su se više pridržavali mediteranske dijete pokazali su znatno sporiji kognitivni pad u poređenju sa onima koji su se slabije pridržavali ovog programa ishrane.
 
"Rezultati koje smo dobili podržavaju upotrebu indikatora u dugoročnim procenama praćenja, kako bi se uočile koristi po zdravlje koje su povezane sa mediteranskom ishranom ili drugim obrascima ishrane i u skladu sa tim, usmeravali su personalizovano savetovanje u starijoj dobi", kaže Alba Tor-Roka.
Studija ima ograničenja, na primer, uzorci krvi za analizu metabolizma bili su dostupni samo na početku, tako da tim nije mogao da ispita prethodnu izloženost ili promene tokom praćenja.
 
Efekti ishrane na zdravlje su uvek složeni, ali sveukupno, nalazi potkrepljuju ideju da ishrana može igrati ulogu u održavanju zdravlja mozga i smanjenju rizika od kognitivnih oštećenja kako starimo.
 
"Razvoj metaboličkih rezultata zasnovanih na ishrani može pomoći u daljem preciziranju mera za procenu programa ishrane i nadamo se da će doprineti boljem razumevanju bioloških mehanizama preko kojih izbor hrane utiče na kognitivno zdravlje kod starije populacije", poručuju autori.
 
Studija je objavljena u stručnom žurnalu "Molecular Nutrition and Food Research".
  • Realista

    03.12.2023 18:20
    pravopis
    Kako vidim da se potencira na rodnoj fluidnosti srpskog jezika, nema zgoreg da se napomenu osnove u vidu prevoda tj. da se engleska reč "diet" u srpskom prevodi kao ishrana a ne dijeta, kako je navedeno u naslovu.

Komentari čitalaca na objavljene vesti nisu stavovi redakcije portala 021 i predstavljaju privatno mišljenje anonimnog autora.

Redakcija 021 zadržava pravo izbora i modifikacije pristiglih komentara i nema nikakvu obavezu obrazlaganja svojih odluka.

Ukoliko je vaše mišljenje napisano bez gramatičkih i pravopisnih grešaka imaće veće šanse da bude objavljeno. Komentare pisane velikim slovima u većini slučajeva ne objavljujemo.

Pisanje komentara je ograničeno na 1.500 karaktera.

Napiši komentar


Preostalo 1500 karaktera

* Ova polja su obavezna

Ostalo iz kategorije Život - Hrana i piće

Jogurt efikasan u smanjenju stresa

Istraživači Medicinskog fakulteta u Virdžiniji otkrili su da Lactobacillus - bakterija pronađena u jogurtu, kao i u fermentisanoj hrani može pomoći telu u upravljanju stresom i sprečiti depresiju.