VIDEO: Naučnici otkrili prelomnu tačku kada se starenje tela ubrzava

Autor: 021.rs

Život

30.11.2025.

22:35 > 07:55

Prolazak vremena može biti linearan, ali tok ljudskog starenja to nije.

VIDEO: Naučnici otkrili prelomnu tačku kada se starenje tela ubrzava

Foto: 021.rs (ilustracija/AI)

Umesto postepenog prelaza, naš život ide trzavim koracima - od brzog rasta u detinjstvu, preko ravnoteže ranog odraslog doba, do ubrzanog starenja kako godine prolaze.

Studija je identifikovala prelomnu tačku u kojoj to ubrzanje obično nastupa - oko 50. godine života.

Nakon te tačke, brzina kojom stare tkiva i organi postaje znatno veća nego u prethodnim decenijama, prema istraživanju proteina u ljudskom telu kroz različite uzraste odraslih osoba - a ono što najbrže propadaju su vaši krvni sudovi.

"Na osnovu promena proteina povezanih sa starenjem, razvili smo tkivno-specifične proteinske biološke satove i karakterisali obrasce starenja na nivou organa. Vremenska analiza otkrila je prelom u starenju oko 50. godine, pri čemu su krvni sudovi ti koji rano stare i posebno su podložni starenju", piše tim naučnika predvođen istraživačima sa Kineske akademije nauka.

Ljudi imaju izuzetno dug životni vek u poređenju sa većinom sisara, ali to ima svoju cenu. Jedna od njih je pad funkcije organa, što dovodi do povećanog rizika od hroničnih bolesti kako godine odmiču.

Još nemamo dovoljno dobar uvid u to kako pojedinačni organi stare, pa su se istraživači fokusirali na to kako se proteini u različitim tkivima menjaju tokom vremena.

"Naši nalazi postavljaju temelje za razumevanje ljudskog starenja na sistemskom nivou kroz prizmu proteina", navode naučnici u objavljenom radu, piše ScienceAlert.

Prikupljeni su uzorci tkiva od ukupno 76 donora organa, uzrasta između 14 i 68 godina, koji su preminuli od posledica traumatske povrede glave. Takođe su uzeti uzorci krvi.

Ukupno 516 uzoraka - iz 13 različitih tkiva - pokrilo je sedam sistema tela: kardiovaskularni (srce i aorta), digestivni (jetra, pankreas i creva), imuni (slezina i limfni čvor), endokrini (nadbubrežna žlezda i belo masno tkivo), respiratorni (pluća), kožni (koža) i mišićno-skeletni sistem (mišići).

Tim je napravio katalog proteina pronađenih u ovim sistemima, pažljivo beležeći kako se njihovi nivoi menjaju s godinama.

"Identifikovali smo proteine karakteristične za određena tkiva, kao i one koji su prisutni u svim tkivima, a ključni su za osnovne biološke funkcije."

Istraživači su uporedili svoja zapažanja sa bazom podataka bolesti i njihovih povezanih gena, i otkrili da se izražavanje 48 proteina povezanih sa bolestima povećava s godinama. Među tim stanjima su kardiovaskularne bolesti, fibroza tkiva, masna jetra i tumori povezani s jetrom.

Najizraženije promene uočene su u periodu između 45. i 55. godine.

U tom periodu mnoga tkiva prolaze kroz značajnu prepravku u proteinskom sastavu, pri čemu su najveće promene zabeležene u aorti - što pokazuje veliku osetljivost ovog tkiva na starenje.

Značajne i trajne promene primećene su i u slezini, kao i u pankreasu - organu koji igra ključnu ulogu u varenju i regulaciji hormona.

Kako bi testirali svoja otkrića, istraživači su izdvojili protein povezan sa starenjem iz aorte miševa i ubrizgali ga mladim miševima kako bi pratili rezultate. Tretirani miševi su pokazali smanjenu fizičku sposobnost, slabiji stisak, manju izdržljivost i lošiju ravnotežu i koordinaciju u poređenju sa netretiranim miševima. Takođe su imali izražene pokazatelje vaskularnog starenja.

Snaga mišića, naročito stiska šake, igra važnu ulogu u sposobnosti tela da se nosi sa bolestima i povredama koje dolaze sa godinama. Istraživanje iz Finske iz 2024. godine sugeriše da genetski faktori koji utiču na snagu mišića mogu doprineti zdravom starenju.

Prethodna istraživanja tima iz SAD-a pokazala su još dve tačke u kojima dolazi do skoka u procesu starenja - oko 44. i 60. godine.

U toj studiji, prva tačka je bila povezana sa promenama molekula vezanih za metabolizam masti, kofeina i alkohola, kao i sa kardiovaskularnim bolestima i disfunkcijama kože i mišića.

Druga tačka bila je povezana sa metabolizmom ugljenih hidrata i kofeina, kardiovaskularnim bolestima, kožom i mišićima, regulacijom imunog sistema i funkcijom bubrega.

Otkrića nove studije sugerišu da je ljudsko starenje složen, postepeni proces koji uključuje više sistema tela.

Razumevanje kako starenje utiče na određene delove tela u određenim periodima moglo bi da pomogne u razvoju medicinskih intervencija koje bi proces starenja učinile lakšim.

"Naša studija ima za cilj da izgradi sveobuhvatni višetkivni proteinski atlas koji obuhvata 50 godina ljudskog procesa starenja, osvetljavajući mehanizme narušene ravnoteže proteina u organima i otkrivajući i opšte i specifične obrasce starenja. Ova saznanja mogla bi da doprinesu razvoju ciljanih intervencija za starenje i bolesti povezane sa godinama, otvarajući put ka poboljšanju zdravlja starijih osoba", navode autori.

Istraživanje je objavljeno u časopisu "Cell".

OGLASI RADNO MESTO!

Ukoliko imate potrebu za radnom snagom nudimo vam mogućnost da na jednostavan način oglasite poziciju za posao.

Radno mesto možete oglasiti u odeljku Oglasi za posao ili jednostavno klikom na ovu poruku.

Teme

starenje dugovečnost

Komentari 0

Nema komentara na izabrani dokument. Budite prvi koji će postaviti komentar.

Komentari čitalaca na objavljene vesti nisu stavovi redakcije portala 021 i predstavljaju privatno mišljenje anonimnog autora.

Redakcija 021 zadržava pravo izbora i modifikacije pristiglih komentara i nema nikakvu obavezu obrazlaganja svojih odluka.

Ukoliko je vaše mišljenje napisano bez gramatičkih i pravopisnih grešaka imaće veće šanse da bude objavljeno. Komentare pisane velikim slovima u većini slučajeva ne objavljujemo.

Pisanje komentara je ograničeno na 1.500 karaktera.